یار مهربان

آدم ها خودشان جنگ را به راه می اندازند، در جنگ شیطانی ترین جنایات را مرتکب می شوند، عزیزترین کسانشان را در جنگ از دست می دهند و هزاران آسیب می بینند، باهزاران زحمت جنگی را که خود شروع کرده اند پایان می دهند واز همه جالبتر ایکه بیشترین تاثیر را هم از جنگ و آسیبهایش می گیرند و تا سالهای سال  درباره اش می نویسند، صحبت می کنند و شاهکار خلق می کنند.

یکی از این شاهکارهای قرن ما که تاثیرگذارترین کتاب در مورد جنگ جهانی دوم ویکی از 5 کتاب پرخواننده ی قرن شناخته شده است رمان «سلاخ خانه ی شماره ی 5» نوشته ی کورت ونه گات آلمانی است! ونه گات خودش یکی از کسانی است که در زمان جنگ دوم در جبهه ی متفقین جنگید، اسیر نازی ها شد و در سلاخ خانه ی شماره ی 5 شهر درسدن زندانی شد. او در آنجا بود که شاهد بزرگترین کشتار تاریخ بشر توسط بمباران آلمانی ها بود و صد البته این کابوسِ در بیداری او را وادار به نوشتن سلاخ خانه ی شماره ی 5 کرد تا حقایق بسیاری را برای جهانیان فاش کند.

این کتاب داستان مردی است که در جوانی به زور به جنگ فرستاده ،اسیر می شود و بمباران درسدن را می بیند اما امروز بعد از سالها جنون دوباره به او روی می آورد و احساس می کند زمانی از طرف آدم فضایی ها دزدیده شده بوده است.

لحن داستان بسیار صمیمی است و طنز زیبا، دلنشین و تلخ ونه گات هم از ضربه ی حقایق برملا شده می کاهد و هم مفاهیم مورد نظر نویسنده را عمیق تر می کند. قبل از خواندن خود کتاب با مطالعه ی اطلاعاتی پیرامون آن فکر می کردم باید یک کتاب پر از خشونت و تلخی و صحنه های دردناک شکنجه و مرگ باشد اما وقتی با متن کتاب مواجه شدم دیدم سادگی و طنز ونه گات و خونسردی او در روایت داستانگونه ی فجایع جنگ بیشتر از توصیف مستقیم و دقیق وقایع رویم تاثیر گذاشته است. مثل دیدن یک فیلم نسبتا مستند در مقایسه با یک فیلم حادثه ای آمریکایی!

کمتر کتابخوانی را می شناسم که یکبار سراغ آثار ونه گات برود و عاشق نثر و سبک او  و از همه  مهمتر عاشق این نویسنده ی انسان دوست نشده باشد! یک سال و اندی از مرگش می گذرد. مرگ حتما برای روحی که بزرگترین فجایع قرن و مرگ صدها بی گناه را دیده است باید بسیار آرامش بخش باشد، نه؟

سلاخ خانه ی شماره 5، ترجمه ع.ا. بهرامی، چاپ چهارم، 1386 ، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 3500 تومان.