یار مهربان

دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد

kermeketab — Fri, 01 Aug 2008 10:47:18 GMT

هیچ وقت نمی شود از جادوی کلمات صرف نظر کرد! کلمات جادویی در کنار هم جملاتی را می سازند که توانایی هایی ورای انتظار ما دارند و گاهی بدون آنکه ما بدانیم و بخواهیم این جملات می شوند حرف دل ما!

«دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد» یکی از این جملات جادویی است حالا چه برسد به اینکه این جمله ی جادویی اسم کتابی هم باشد! این مجموعه داستان با اسمی جادویی نوشته ی یک زن فرانسوی به نام آنا گاوالدا است. در سه کلمه می توان داستانهای این کتاب را خلاصه کرد: ساده، روان و زنانه! گاوالدا و داستان هایش مرا به یاد یک نویسنده ی زن ایرانی انداخت. خانمی خانه دار و ساده اما نویسنده ای موفق: زویا پیرزاد! نمی خواهم بگویم داستانهای این دو نویسنده از نظر مضمونی شبیه به هم هستند و یا از هم گرته برداری شده اند،نه! منظورم حضور نگاه و رگه های زنانه، آن هم از نوع یک زن معمولی و خانه دار در آثار این دو است. آنا گاوالدا هم مثل پیرزاد مادر دو فرزند است و در کنار دردسرهای یک زندگی زناشویی تصمیم به نوشتن می گیرد بدون اینکه انتظار داشته باشد موفق شود.

داستانهای کتاب زبان و طرحی ساده دارند اما پر از احساس و عاطفه هستند و همین عواطف است که در خواننده ایجاد لذت می کند و او را با خود همراه! شخصیت های داستان آدم های معمولی دور و بر ما هستند: یک زن خانه دار، یک منشی ساده، راننده ی کامیون و... اما نگاه نویسنده به آنها تشخص می دهد و همین پرداختن به کسانی که ما هر روز می بینیمشان و حتی ممکن است خودمان یکی از آنها باشیم و حرف زدن از افکار و احساسات آنها، لذت خواندن این کتاب را دو چندان می کند.

احساس می کنم حتی اگر هیچ دلیل منطقی و حتی احساسی ای برای خواندن این کتاب وجود نداشت ارزشش را داشت که آن را به خاطر اسم جادویی اش بخوانم! چون این عنوان این باور را به من می دهد که نویسنده ی کتاب خوب می دانسته زندگی چیست و از طرفی به حرف دل خواننده اش هم واقف بوده است.

«دوست داشتم کسی جایی منتظرم باشد» با ترجمه و مقدمه ی مفید الهام دارچینیان با قیمت 2400 تومان توسط انتشارات قطره( چاپ دوم،1387 ) روی قفسه ی کتابفروشی ها منتظر شماست!

*جایزه ی ادبی ایران:به روز شد!

سلاخ خانه ی شماره 5

kermeketab — Mon, 14 Jul 2008 10:02:29 GMT

آدم ها خودشان جنگ را به راه می اندازند، در جنگ شیطانی ترین جنایات را مرتکب می شوند، عزیزترین کسانشان را در جنگ از دست می دهند و هزاران آسیب می بینند، باهزاران زحمت جنگی را که خود شروع کرده اند پایان می دهند واز همه جالبتر ایکه بیشترین تاثیر را هم از جنگ و آسیبهایش می گیرند و تا سالهای سال درباره اش می نویسند، صحبت می کنند و شاهکار خلق می کنند.

یکی از این شاهکارهای قرن ما که تاثیرگذارترین کتاب در مورد جنگ جهانی دوم ویکی از 5 کتاب پرخواننده ی قرن شناخته شده است رمان «سلاخ خانه ی شماره ی 5» نوشته ی کورت ونه گات آلمانی است! ونه گات خودش یکی از کسانی است که در زمان جنگ دوم در جبهه ی متفقین جنگید، اسیر نازی ها شد و در سلاخ خانه ی شماره ی 5 شهر درسدن زندانی شد. او در آنجا بود که شاهد بزرگترین کشتار تاریخ بشر توسط بمباران آلمانی ها بود و صد البته این کابوسِ در بیداری او را وادار به نوشتن سلاخ خانه ی شماره ی 5 کرد تا حقایق بسیاری را برای جهانیان فاش کند.

این کتاب داستان مردی است که در جوانی به زور به جنگ فرستاده ،اسیر می شود و بمباران درسدن را می بیند اما امروز بعد از سالها جنون دوباره به او روی می آورد و احساس می کند زمانی از طرف آدم فضایی ها دزدیده شده بوده است.

لحن داستان بسیار صمیمی است و طنز زیبا، دلنشین و تلخ ونه گات هم از ضربه ی حقایق برملا شده می کاهد و هم مفاهیم مورد نظر نویسنده را عمیق تر می کند. قبل از خواندن خود کتاب با مطالعه ی اطلاعاتی پیرامون آن فکر می کردم باید یک کتاب پر از خشونت و تلخی و صحنه های دردناک شکنجه و مرگ باشد اما وقتی با متن کتاب مواجه شدم دیدم سادگی و طنز ونه گات و خونسردی او در روایت داستانگونه ی فجایع جنگ بیشتر از توصیف مستقیم و دقیق وقایع رویم تاثیر گذاشته است. مثل دیدن یک فیلم نسبتا مستند در مقایسه با یک فیلم حادثه ای آمریکایی!

کمتر کتابخوانی را می شناسم که یکبار سراغ آثار ونه گات برود و عاشق نثر و سبک او و از همه مهمتر عاشق این نویسنده ی انسان دوست نشده باشد! یک سال و اندی از مرگش می گذرد. مرگ حتما برای روحی که بزرگترین فجایع قرن و مرگ صدها بی گناه را دیده است باید بسیار آرامش بخش باشد، نه؟

سلاخ خانه ی شماره 5، ترجمه ع.ا. بهرامی، چاپ چهارم، 1386 ، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 3500 تومان.

یوستین گاردر

kermeketab — Sun, 06 Jul 2008 10:05:48 GMT

کتاب های هم مثل آدم ها هستند ! گاهی وقت ها دست سرنوشت به طور اتفاقی ما را با آنها و نویسنده هایشان آشنا می کند به یاد دارم سا ل 79 خیلی اتفاقی ودر جریان ماجرای منحصر به فردی کتاب «دنیای سوفی» یوستین گاردر را از دوستی هدیه گرفتم.

آن زمان کتاب را شروع کردم اما حوصله ی تمام کردن آن را نداشتم و مطالب فلسفی آن برایم بسیار حجیم بود و نمی توانستم بین آنها ارتباط برقرار کنم. اما چند سال پیش که بنا به مقتضای سنی و محیطم علاقه به مطالعه ی فلسفه گریبانم را گرفت دوباره به سراغ این کتاب رفتم و تازه فهمیدم چه گنجینه ی عظیمی در کتابخانه ی من خاک می خورده است. دنیای سوفی داستان دختری 14 ساله است که به ناگاه با نامه های اسرار آمیزی که حاوی سوال های هستی شناسی هستند روبه رو می شود و با پی گیری نامه ها وارد ماجرایی غیر طبیعی می شود که با هستی و وجود او رابطه ی مستقیم دارند و او تنها وقتی می تواند از سرنوشت محتوم خودفرار کند که با فلسفه آشنایی کامل داشته باشد. یوستین گاردر طی این کتاب و در قالب داستان، تاریخ فلسفه ی غرب را به شکلی ساده اما مختصر و مفید بیان می کند.

خواندن این کتاب باعث علاقه مند شدن من به این نویسنده ی توانا شدو پیگیر دیگر آثار او شدم. «راز فال ورق» دومین کتابی بود که از گاردر خواندم.

این کتاب با اینکه بی مایه ی داستانی و تخیلی بیشتری دارد اما همچنان رنگی از فلسفه و هستی شناسی را می توان در آن یافت. کتاب روایت مردی است که ماجرایی را که در دوران کودکی برایش اتفاق افتاده تعریف می کند که طی جریاناتی او به عالم افسانه و رویا فراخوانده می شود و به کمک این ماجراها می تواند اصل و نسب خود را بیابد و در اینجا هم با سرنوشت موروثی خانواده ی خود مقابله کند و از آن نجات یابد.

«دختر پرتقالی» سومین کتاب بود: شخصیت اصلی این داستان هم مثل دو کتاب دیگر نوجوانی(پسر) است که نامه ایی از پدر فوت شده اش دریافت می کند که پدر در آن نامه داستان زندگیش را برای پسرش شرح می دهد و در واقع طی آن سوالاتی را که فرزندش باید به آنها جواب بدهد تا بتواند عاقلانه زندگی کند مطرح می کند.

اما کتاب چهارم یعنی «مرد داستان فروش» کمی با سه تای دیگر متفاوت است. این بار داستان روایت مردی است خیالپرداز که کودکی پرمخاطره ای را پشت سر گذاشته و به علت لطمات روحی مشکلات روانی پیدا کرده است. این مرد طرح های داستانی ای را که حاصل خیالپردازی های متوالی اوست می فروشد و این موضوع کم کم برایش تولید مشکل می کند. مرد داستان فروش تا حدودی از سادگی و روانی دیگر داستان های گاردر دور می شود و علاوه بر اینکه از منظر روانشناسی قابل تاویل است دارای بافتی نسبتا سوررئالیستی است.

اما نکات مشترک ساختاری که در این 4 اثر می توان یافت:

1- تمام داستانها از زاویه ی دید اول شخص روایت می شوند و شخصیت های اصلی یا نوجوان هستند که اتفاقاتی را که برایشان می افتد تعریف می کنند(دنیای سوفی و دختر پرتقالی) و یا بزرگترهایی که برای تعریف و توجیه زمان حال خود نیازمند به بازگشت به گذشته و شرح و بررسی دوران کودکی و نوجوانی خود هستند(راز فال ورق و مرد داستان فروش).

2- شخصیت های اصلی داستان همگی خاص و شاید بتوان گفت به نوعی برگزیده هستند تا با حوادثی ورای حوادث عادی و معمولی زندگی ما مواجه شوند تا تقدیری متفاوت برای خود رقم بزنند: سوفی نامه های عجیبی دریافت می کند که او را به سمت یادگیری مفصل فلسفه و آموزش غیر عادی این علم فرا می خواند، در راز فال ورق راوی داستان کتابچه ای حاوی داستانی اسرار آمیز پیدا می کند که به او در پیدا کردن ریشه های خانوادگیش کمک می کند، جرج در داستان دختر پرتقالی نامه ای از پدرش می یابد که در آن پدر داستان و حوادث غیر عادی و ارادی زندگیش را برای او تعریف می کند و مردداستان فروش دارای توانایی منحصر به فرد خیالپردازی است که زندگی عجیبی در آینده برایش رقم می زند.

3- تمام شخصیت های برگزیده با توسل به حوادث و ویژگی های خاص خودشان سرنوشتی که برایشان رقم خورده است را عوض می کنند و در واقع همگی پویا هستند و در آخر کتاب به بینش جدیدی از زندگی و محیط اطرافشان می رسند.

4- در تمام کتاب ها توجه به مسائل هستی شناسی و نحوه ی خلقت این عالم و موجودات مطرح شده است. گاردر علاقه ی عجیبی به آسمان ودیگر سیارات دارد و شخصیت های کتابش همگی مسحور فضا هستند و به دنبال رازهای سر به مهر آن و می توان تا حدودی نگرش گاردر را به عالم خلقت مادی دانست!

5- و نکته ی آخر اینکه عنصر تخیل در تمام داستانهای گاردر وجود دارد و هیچ کدام از داستان های او را به طور کامل رئالیستی نمی توان نامید.

سبک نویسندگی گاردر را دوست دارم و از خواند و درگیر شدن با داستانها و حوادثی که برای شخصیت هایش اتفاق می افتد لذت می برم. کتابهای گاردر شما را وادار می کنند تا بیشتر به دوروبرتان دقت کنید و به دنبال پیدا کردن روابط پنهان بین حوادث باشید. زندگی از نظر گاردر معجزه ای اسرار آمیز است که باید آن را مثل معمایی حل کرد تا بتوان واقعا زندگی کرد!

*مشخصات کتابها:

1-دنیای سوفی(داستانی درباره ی تاریخ فلسفه)، ترجمه کوروش صفوی، انتشارات دفتر پژوهش های فرهنگی، 613 صفحه

2-راز فال ورق، ترجمه عباس مخبر، انتشارات مرکز

3-دختر پرتقالی، ترجمه مهوش خرمی پور، انتشارات کتابسرای تندیس، 1386 ، 2400 تومان، 188 صفحه

4-مردداستان فروش، ترجمه مهوش خرمی پور، انتشارات کتابسرای تندیس، 1386، 2800 تومان، 240 صفحه

*جایزه ی ادبی ایران

سمت تاریک کلمات

kermeketab — Sat, 21 Jun 2008 18:30:18 GMT

ادبیات داستانی معاصر در مملکت ما شکل منظومه ی شمسی را دارد! خورشیدی در وسط و سیاراتی چرخان و متاثردر گرد آن! در منظومه ی داستانی ما بزرگانی ایستاده اند که تقریبا تمام داستان نویسان موفق امروز ( به ویژه کوتاه نویسان) یا مستقیما شاگرد آنها بوده اند یا با واسطه شاگرد شاگردان آنها!

هوشنگ گلشیری یکی از این ستاره های درخشان و به نظر من بزرگترین خورشید این منظومه ی داستانی است که اکثر داستان نویسان مطرح ما یا مستقیما شاگرد او بوده اند یا شاگرد شاگردانش و یا متاثر از سبکش! حسین سناپور از نویسندگانی است که مستقیما شاگرد گلشیری بوده و سالهاست که به تدریس داستان نویسی به مشتاقان این فن می پردازد.

کتا «سمت تاریک کلمات» مجموعه ی ۸ داستان کوتاه است که در سال ۸۴ برنده ی جایزه ی بهترین مجموعه داستان از بنیاد گلشیری شد و سروصداهای زیادی هم برپا کرد!

داستان های این کتاب همه حول محوری واحد می گردند: ارتباط و نیاز به برقراری ارتباط

شخصیت های داستان آدم هایی هستند که در دنیای مدرن ما زندگی می کنند آدم هایی معمولی که همه از تنهایی رنج می برند و نیاز مبرمی به برقراری ارتباط-فهمیده شدن و حرف زدن دارند. سناپور با موفقیت هرچه تمامتر توانسته این وجه از زندگی انسان معاصر را در داستان هایی با طرح های ساده و جذاب و کلماتی خودمانی و امروزی نشان دهد. اصلا هدف نویسنده در عنوان کتاب هم سرایت کرده است: سمت تاریک کلمات! کلمات چند وجه ای که ما هر روز از آنها استفاده می کنیم اما از کثرت استعمال اهمیت و نیاز به آنها را فراموش کرده و برای همیشه آنها را در تاریکی رها کرده ایم!شخصیت پردازی مهم ترین عنصر این کتاب است و نمایشگر قدرت نویسندگی نویسنده

سمت تاریک کلمات را نشر چشمه با قیمت ۱۱۰۰ تومان منتشر کرده است.

* سلام. ببخشید که این چند وقت نبودم و این خانه کمی گرد گرفته شد. امتحانها به لطف خداوند تمام شدند و یک تابستان شلوغ و ان شاالله پر از کتاب را در پیش خواهیم داشت! امیدم به همراهی و همکاری شماست! در ضمن راجع به قالب هم نظر بدهید. ممنونم

* مدتی است(حدود یک ماه) عده ای از دوستان سایتی را با عنوان جایزه ی ادبی ایران راه اندازی کرده اند که گامی به سوی پیشرفت جامعه ی ادبی مجازی ایران است. به لطف دوستان افتخار این را پیدا کردم تا در بخش معرفی کتاب همکاری کنم و تا امروز ۳ معرفی کتاب(هر شماره یک کتاب شعر و یک کتاب داستان) برای سایت نوشته ام ! بدون جانبداری پیشنهاد می کنم به این سایت سری بزنید و از طرفی خوشحال می شم نوشته هایم را بخوانید و نظر بدهید! شاد و همیشه کتابخوان باشید!

چه کسی پنهان تر تو را دوست دارد

kermeketab — Thu, 05 Jun 2008 08:07:01 GMT

من به این اصل معتقدم که شعر رستاخیز واژه هاست رقص واژه هاست و به این موضوع اعتقاد دارم که شعر و شاعری درخون ایرانی هاست. این روزها بیش از گذشته همه شاعرند همه دستی در ادبیات و شعر دارند و کسی نیست که لااقل برای یکبار هم که شده در خلوتش کلماتی را به اسم شعر زمزمه نکرده باشد. اما نمی دانم چرا نسل ما نسلی که بدون شک نسبت به تمام گذشتگانش در طول تاریخ باسوادتر و مطلع تر است در تولد یک ستاره این قدر مشکل دارد!!؟ شاید هم اصلا علت این بی ستارگی و بی قلگی همین یکدست شدن سطح جامعه ی ادبی ما باشد و... بگذریم! در دنیای امروز ما نظریه های ادبی و مکتب های فکری در تقویت شعر و هدایت آن به مسیرهای تازه بسیار موثر بوده اند. بسیاری از شاعران بزرگ نسل گذشته مبدا جریانات بزرگی براساس این نظریه ها بودند. شاعران جوان بسیاری هم در امتداد این جریان ها پیش می روند: بعضی ها شعر می سازند- بعضی دیگر شعر می سرایند و دیگران معدودی هم هستند که شعر آنها را می نوازد و می سراید بعضی وقتها به هیئت قالب های کهن و گاهی دیگر به شکل های جدیدتر! ری را عباسی -از نظرمن- جز این دسته ی اخیر است و منظومه ی «چه کسی پنهان تر تو را دوست دارد» او کتابی زیبا و درخور تامل!

این کتاب کم حجم که در قطع جیبی چاپ شده دو شعر پیوسته ی بلند دارد که به سبک شاعران پست مدرن و تا حدودی سوررئال سروده شده است. چاپ سوم این کتاب سال ۸۵ است! کتاب را خیلی اتفاقی پیدا کردم البته دوست دارم بگویم کتاب من را انتخاب کرد! مدت هاست که دیگر کتاب شعر نمی خرم و فقط آنها را در کتابفروشی ورق می زنم اما دو چیز من را وادار به خریدن این کتاب کرد: یکی نام شاعر بود که احساس کردم طنین این اسم را سابقا از دوست شعرشناسی شنیده ام و دوم برچسب چاپ سوم روی جلد این کتاب بود که مصمم کرد آن را بخرم چرا که در مملکتی که همه شاعرند و هر روز هزاران کتاب شعر درخواست چاپ می دهند و چاپ می شوند نادر و کیمیاست کتابی آن هم از شاعری ناآشنا به چاپ سوم برسد.

شعرهای این کتاب روایت های زنی در حال مرگ است از دیده ها شنیده ها و خاطراتش که به شکلی پراکنده و گسسته ( که متناسب با ذهن در هم ریخته ی فردی در این حال است) به ذهنش هجوم می آورند. بخش دوم کتاب هم دیده ها زند بعد از مرگ اوست.

شعرها روساختی گسسته دارند و با بار اول خواندن آنها متوجه ی پیوند عمیق واژه ها و مفاهیم نمی شویم. یکی از زیبایی های این کتاب علاوه بر لطافت زنانه ی واضح آن تعابیر جدید شاعر از پدیده های پیرامون ماست. مثلا «توک زدن گنجشک زیر پوست» تعبیر جالبی است که عباسی به جای «بوسه» به کار می برد. در ضمن این کتاب کوچک زیبایی های بصری بسیاری دارد که در کنار صفحه آرایی مناسب و بجای شروین پاشایی به طرح های خود ری را عباسی که در لابه لای شعرها آمده اند باید اشاره کرد.

«چه کسی پنهان تر تو را دوست دارد» را نشر مینا با قیمت ۱۲۵۰ تومان روانه ی بازار کرده است.

طوفان دیگری در راه است

kermeketab — Fri, 23 May 2008 11:35:26 GMT

اسم سید مهدی شجاعی برای کسانی که اهل مطالعه هستند وکتاب را برای کتاب بودنش می خوانند آشناست. شجاعی نویسنده ای موفق به ویژه در نوشتن رمان های مذهبی است.کشتی پهلو گرفته- پدر عشق پسر- آفتاب در حجاب- غیرقابل چاپ و... همه رمان های مشهوری هستند که به چاپ های بی شماری رسیده اند. پارسال زمزمه هایی مبنی بر چاپ کتاب جدید شجاعی شنیده شد و رمان « طوفان دیگری در راه است» به زودی وارد بازار و با استقبال چشمگیری مواجه شد. فارغ ازتمام این سروصداهابه تازگی موفق به خواندن کتاب شدم. اول قصد معرفی کردن آن را نداشتم چرا که «معرفی کردن» تعریف خاص خود را دارد اصول خاصی را می طلبد که درمورد این کتاب نمی توانستم رعایت کنم. اما هرچه با خودم کلنجار رفتم نشد. اسم این نوشته را معرفی نمی گذارم. می نویسم «معرفی» شما «نقد» یا «یادداشتی برکتاب» بخوانید!

طوفان دیگری در راه است مثل سایرکارهای شجاعی درونمایه ای مذهبی دارد امااین بار با موضوعی متفاوت و کمی جسورانه! داستان از گذشته ی زن خودفروشی حکایت می کند که امروز به لطف خدا هدایت شده و به اذن پروردگار پرده های خاک گرفته ی حقیقت را از جلوی چشم دیگران بر می دارد!

طرح داستان بدون شک طرحی قوی است به خصوص موضوعی که نویسنده انتخاب کرده و شیوه ی روایت داستان. داستان از زاویه ی دید دانای کل نمایشی روایت می شود یعنی نویسنده با اینکه به شخصیت ها اشراف دارد اما به تشریح کامل درونیات مخفی آنها نمی پردازد و فقط آنچه را که می بیند گزارش می دهد. گاهی شخصیت ها راسا وارد ماجرا می شوند و داستان را به دست می گیرند گاهی اتفاقات گذشته با نامه و خاطره خوانی روایت می شود و گاهی هم دانای کل ماجرا را به دست می گیرد. بنابراین خواننده از شیوه ی روایت خسته نمی شود. اما شیوه ی پرداخت داستان بسیار بد است و چیزی که این «بدی» را به «افتضاح» تبدیل می کند این است که از نویسنده ای مثل مهدی شجاعی انتظار نمی رفت!!! داستان شعارزده است! کتاب از فرط شعارهای صریح و بی غلاف که بی پروا به سمت خواننده رها می شوند در حال انفجار است! شجاعی از معدود نویسندگان مذهبی ماست که سابقا ثابت کرده که می تواند اندیشه ها و باورهای مذهبی را با زیباترین ملکوتی ترین و تاثیرگذارترین شکل ممکن به خواننده منتقل کند اما در این کتاب احکام و اصول وفروع دین مستقیما به خورد خواننده داده می شود. جالب اینجاست که اصلا این کتاب برای رد چنین مسائلی و مبارزه با ریا نوشته شده ! زینت(شخصیت اصلی داستان) خودش نماد اولیاالله پنهانی است که در مقابل ریا و شعارزدگی دیگر شخصیت ها ظهور می کند و بارها در گفته هایش اینگونه رفتار را تقبیح می کند اما نویسنده نتوانسته آن طور که باید حرفها و کارهای شخصیت های داستانش رادر کنار هم صیقل دهد. این بزرگترین ضعف کتاب است که متاسفانه سایر محاسن آن راتحت الشعاع قرار می دهد و خواننده ها را به خستگی ودلزدگی می کشاند. البته نمی توان منکر تاثیرگذاری این کتاب شد اما شخصیت پردازی ضعیف شجاعی که باعث باورناپذیرشدن قهرمانان وی می شود بدون شک ازتاثیر هدف والای او می کاهد.

توصیه ی من خواندن این کتاب است!بله! با تمام این عیوب خواندن این کتاب در کنار دیگر آثار شجاعی خالی از لطف نیست!

طوفان دیگری در راه است - سید مهدی شجاعی - نشر کتاب نیستان - ۱۳۸۶ - ۴۹۰۰ تومان

خوشحال می شوم نظر شما را در مورد این کتاب بدانم!

بلبل حلبی

kermeketab — Wed, 14 May 2008 08:55:57 GMT

کتاب همیشه بهترین دوست من بوده است!!!(چه جمله ی کلیشه ای احمقانه ایی!!!)هیچ لحظه ایی از زندگیم را بدون مطالعه به یاد ندارم. نویسنده ها و شاعران زیادی را می شناسم و تمام ثانیه های زندگیم با نوشته ها و شعرهای زیادی پر شده است. اما بعضی وقتها متوجه می شوم کسانی در نزدیکی من( خیلی نزدیک)زندگی می کنند و می نویسند که من یا اصلا آنها را نمی شناخته ام و یا اینکه خیلی سطحی و بی اعتنا از کنارشان گذشته ام! یکی از این آدم ها محمد کشاورز است.کشاورز همشهری من و یک نویسنده ی نام آشنا برای جامعه ی داستان نویسی معاصر است. سابقا داستانی از او خوانده بودم اما خیلی بی توجه آن را ندیده گرفته بودم. شاید به خاطر اینکه آن زمان داستان وداستان نویسی مثل امروز دغدغه ام نبود. به هر حال قبول مسئولیت برگزاری سومین نشست نقد و بررسی کتاب در دانشکده و تصمیم بر اینکه این بار به سراغ کتاب «بلبل حلبی» کشاورز برویم باعث شد تا این بار با دقت بیشتری سراغ آثارش بروم- سعی کنم تلقنی حتی درهمان مکالمات کوتاه کاری بیشتر با شخصیتش آشنا بشوم و نقدها و بحثهای پیرامونش را با دقت بیشتری بخوانم.

بلبل حلبی مجموعه ی ۱۱ داستان کوتاه از محمد کشاورز است. داستان هایی ساده اما تاثیرگذار! انتظار داشتم موقع خواندن کتاب با داستان هایی عجیب و تکنیکی قوی رو به رو شوم چرا که این کتاب برنده ی جوایز مهمی شده بود: جایزه ی ادبی اصفهان- جایزه ی نویسندگان و منتقدین مطبوعات ایران و جایزه ی فرهنگ فارس( همه در سال انتشار کتاب:۸۴ )

اما با داستان های ساده ایی رو به رو شدم که همه حول حوادث ( یا به قول کشاورز« فاجعه») پی ریزی شده بودند اما زاویه ی دید- نوع پرداخت و هدف نویسنده این داستان های معمولی را متفاوت کرده است. داستان ها گاهی با طنزی تلخ آدم را می گزند و گاهی ما را به تعجب وا می دارند. هیچ یک از ۱۱ داستان سبک وموضوع مشابهی ندارند که باعث کسالت خواننده یا قدرت پیش بینی پایان آنها شود هر چند که همه ی آنها به یک نقطه ختم می شوند: سرگشتگی انسان معاصر!

هر چند تمرکز نوشته های کشاورز بر خلاف داستان نویسان معاصر بر حوادث است اما عنصر اصلی داستانی او شخصیت پردازی است که بی شک در آن بسیار موفق بوده است.

« بلبل حلبی» را نشر قصه در ۱۱۲ صفحه با قیمت ۱۲۰۰ تومان روانه ی بازار کرده است.

علاوه بر اینکه خواندن این کتاب را به شما توصیه می کنم از شما دعوت می کنم تا در جلسه ی نقد و بررسی این کتاب که با حضور خود کشاورز در روز یکشنبه ۲۹ اردیبهشت برگزار می شود شرکت کنید. برنامه از ساعت ۵ بعداز ظهر در سالن منتظری( شیراز- چهارراه ادبیات- ساختمان شماره ی ۱ دانشکده ی ادبیات و علوم) شروع می شود. منتظر شما هستم!

بازگشت

kermeketab — Sat, 03 May 2008 11:00:00 GMT

*سلام. بعد از یک غیبت طولانی امروز دوباره فرصت پیش آمد تا برگردم. برای این تاخیر متاسفم. اما بسیار گفتار بودم: از درس ها و متحانات که فاکتور بگیریم در این مدت گرفتار برگزاری اولین همایش آسیب شناسی نقد و نظریه ی ادبیات کودک در ایران بودیم و من علاوه بر این کار بزرگ باید چکیده مقاله ام را برای همایش مکتب شیراز آماده می کردم. خوشبختانه همایش به بهترین نحو ممکن انجام شد و مهمانان بسیار بسیار عزیزما با خشنودی شیراز را ترک کردند و به لطف خداوند بالاخره چکیده ی مقاله نوشته شد. اما فعلا شرح این هجران و این خون جگر را برای وقت دیگر می گذارم و می روم به سروقت یار مهربان!!!

* در مدت این دودهه و اندی زندگی به من ثابت شده است که وقتی کسی یا گروهی پیشرفت در کاری را آغاز می کند این حرکت موفق رو به جلو بر دیگر ابعاد زندگی آنها ، خواسته یا ناخواسته، تاثیرات مثبت خود را می گذارد. نمونه ی بارز این امر ژاپنی ها هستند. ژاپنی ها در دنیای امروز حرف اول را در تکنولوژی می زنند و به اعتقاد جامعه شناسان قرن حاضر دوران سلطه و قدرت مردم خاور دور خواهد بود. این پیشرفت صنعتی در کمال تعجب در جنبه ی ادبی و داستان نویسی این مردم هم تاثیر گذاشته است.

دنیا کم کم شاهد ظهور نویسندگانی ژاپنی است که علاوه بر اینکه به زبان و فرهنگ و آیین بومی خود معتقد و مسلط هستند می توانند به انگلیسی هم داستان خلق کنند و مورد اقبال جهانی قرار بگیرند. در اولین پست رسمی این وبلاگ به یکی از این نویسندگان بزرگ ژاپنی – هاروکی موراکامی- پرداختم و امروز می خواهم یکی دیگر از هم وطنان او را که از موراکامی هم پا فراتر گذاشته و موفق به کسب جایزه ی معتبر بوکر شده است را معرفی کنم: کازوئو ایشی گورو.

داستان های این مرد به 28 زبان زنده ی دنیا – از جمله فارسی- ترجمه شده و بسیار مورد توجه قرار گرفته اند. ایشی گورو در 1954 در ناکازاکی ژاپن به دنیا آمده و در 5 سالگی با خانواده اش به انگلستان مهاجرت کرده و اکنون مقیم انگلستان است. اکنون ایشی گورو با جدیدترین رمانش – تسلی ناپذیر- در جوامع ادبی دنیا واکنش های متفاوتی را برانگیخته و دوباره در مرکز توجه ها قرار گرفته است. ایشی گورو با رمان بازمانده ی روز موفق به کسب جایزه ی بوکر شد.

امروز قصد معرفی دو اثر دیگر از این نویسنده را دارم: « هرگز رهایم مکن» و « وقتی یتیم بودیم».

هرگز رهایم مکن رمانی است که در عین سادگی و روانی پیچیدگی خاصی دارد. داستان از زبان دختری نقل می شود که خاطراتش را مرور می کند. این مران برپایه ی یک اصل و شاید بهتر است بگویم یک حقیقت مبهم آشکار بنیان گذاشته شده است. حقیقتی هولناک که در کمال شگفتی با خونسردی تمام از زبان دختری که در بطن این حادثه قرار دارد نقل می شود. نویسنده آن قدر ساده و خونسرد با این قضیه برخورد می کند که انگار با بدیهی ترین اصل عالم وجود سروکار دارد. شخصیت های داستان از کودکی دانسته و ندانسته با این حقیقت و در واقع آینده ی عجیب خود روبه رو هستند هرچند هرگز کسی با صراحت در مورد آن با آنها صبحت نکرده و هنر نویسنده این است که وقتی شمای خواننده هم خوب دقت می کنید متوجه می شوید با اینکه چیزی به شما هم گفته نشده اما انگار تمام مدت مثل شخصیت های اصلی داستان حقیقت را می دانستید و بی صبرانه پایان هولناک سرنوشت آنها را – که نویسند بسیار خونسردانه و طبیعی آن را شرح می دهد- انتظار می کشیدید. هرگز رهایم مکن یک داستان نیمه علمی- تخیلی است اما پرداخت زیبای ایشی گورو آن را باور پذیر و واقعی جلوه می دهد و از همه مهمتر برخورد طبیعی و همراه با تسلیم محض شخصیت های داستان در پذیرش آینده ایی که در انتظارشان است بیش از هر چیز مایه ی تعجب و شگفت زدگی خواننده است.

اما رمان « وقتی یتیم بودیم» یک اثر معمولی است. داستان کارآگاه مشهور انگلیسی که در بچگی پدر و مادرش را به طرز مشکوکی در شانگهای زمان جنگ جهانی اول از دست داده و امروز در آستانه ی جنگ عالم گیر دوم به جست و جوی آنها به چین بازمی گردد. هر چه ایشی گورو در پرداخت شخصیت های هرگز رهایم مکن موفق بوده در وقتی یتیم بودیم سهل انگاری کرده است. البته نیرویی درونی به من می گوید شاید هم تصویر کارآگاهی به ظاهر باهوش و مشهور اما در باطن ابله – خیال پرداز- ایده آلیست و سطحی عمدی و از روی هوشیاری بوده است. اما حتی اگر از نوع شخصیت پردازی هم چشم پوشی کنیم داستان آن طور که باید قوام نیافته است و حوادث خوب پرداخته نشده اند. درست است که ناپدید شدن پدر و مادر کارآگاه بنکس در ابتدای داستان آغاز گره افکنی است و تمام داستان حول این ماجرا و تلاش برای حل آن می چرخد اما ارتباط حوادثی که به موازات هم پیش می روند به خوبی مشخص و حفظ نشده و در آخر فقط معمای ناپدید شدن والدین کارآگاه حل می شود و بقیه ی وقایع به نوعی ناتمام و پا در هوا باقی می مانند. البته می توان از این زاویه به داستان نگاه کرد که نویسنده در تمام این مدت قصد دارد به ما بفهماند که کارآگاه بنکس فقط و فقط توهمی از خود و دنیای پیرامونیش دارد و هرگز وقایع مطابق خیالات او پیش نمی روند.

هر دو رمان در انگلستان اتفاق می افتند و از زاویه ی دید اول شخص روایت می شوند. شیوه ی جالبی که ایشی گورو در روایت انتخاب کرده نقل داستان از زبان شخصیت اصلی است اما بسیار طبیعی مثل وقتی که ما داریم ماجرایی را برای کسی تعریف می کنیم اما در وسط داستان به یاد می آوریم که فلان نکته را که پیش ازاتفاقی که اکنون داریم تعریف می کنیم اتفاق افتاده نگفته ایم آن وقت از همان جای داستان به عقب می رویم و ماجرا را تعریف می کنیم.

از آنجایی که آثار اصلی و مشهور ایشی گورو را نخوانده ام نمی توانم در مورد او و این که واقعا نویسنده ی در خور توجهی هست یا نه قضاوت کنم. فعلا این بحث را همین جا نیمه کاره می گذارم و دنباله ی آن را وقتی خواهم نوشت که بازمانده ی روز و تسلی ناپذیر را بخوانم. اما همین جا باید به دو نکته اشاره کنم:

1- لطفا با دقت و حوصله به مطالعه ی آثار نویسندگان مطرح دنیای معاصر به ویژه هم قاره ای های عزیزمان بپردازید! ممکن است بعداز صرف هزینه و وقت برای مطالعه ی این آثار احساس پشیمانی کنید یا به کسانی که به عنوان داور به این کتاب ها جایزه های جهانی داده اند بخندید اما بدانید حتما علتی وجود دارد که اثری – در هر شاخه و رشته ای- به مقبولیت جهانی می رسد و به راحتی نمی توان اقبال عام را نادیده یا به تمسخر گرفت. و از همه مهمتر اینکه ما – فارسی زبانان امروز- به دانستن علت موفقیت آثار ادبی معاصر بیش از هر ملتی نیازمندیم

2- نمایشگاه کتاب در پیش است. حتی اگر مثل من پولی برای خرید کتاب در بساط ندارید فقط برای تماشا هم که شده به نمایشگاه کتاب سری بزنید. باور کنید لازم است!

اما مشخصات کتاب ها:

هرگز رهایم مکن، ترجمه سهیل سمی، انتشارات ققنوس،1385، 3500 تومان

وقتی یتیم بودیم، ترجمه مژده ی دقیقی، انتشارات هرمس، 1385، 2500 تومان

*در پست معرفی کتاب «اتاقی از آن خود» سوالی را مطرح کرده بودم: جریان سیال ذهن با کدام رمان ویرجینیا ولف در تاریخ ادبیات جهان شروع شد؟

جواب: رمان خانم دالوی اولین اثری است که به این سبک نوشته شد و جریان سیال ذهن را به عنوان سبکی تازه به عالم داستان نویسی معرفی کرد.

*شما می توانید از اینجا دیگر به خواندن این مطلب ادامه ندهید چون این قسمت در راستای اهداف تعریف شده ی این وبلاگ نیست. این نوشته در راستای وفای به عهد یک دوست تنظیم شده است! نگار رهبر عزیزم در یکی از پست های وبلاگش من را به یک بازی بی پایان دعوت کرده بود. هر چند از آن روز زمان بسیاری می گذرد اما از آنجایی که به نگار نازنین قول داده بودم در اولین فرصت خواسته اش را اجابت کنم در این پست این کار را خواهم کرد. نگار از من خواسته بود تا 7 آرزوی محالم را بنویسم. از آنجایی که تقریبا تمام آرزوهای من محال به نظر می رسند دست به گزینش زده ام و این 7 غیرممکن را برای شما می نویسم:

1- روز به جای 24 ساعت 36 ساعت بود تا من می توانستم به همه ی کارهایم برسم

2- هرگز خسته و خواب آلود نمی شدم

3- توانایی توجه و رسیدگی به تمام جنبه های زندگی ام را در کمال تعادل داشتم

4- تمام پلیدی ها و بدی ها از دنیا رخت بر می بست و جهان بالاخره جای امنی برای زندگی می شد

5- روزی بتوانم قدمی برای بهبود وضعیت بچه های دنیا بردارم و غم هایشان را اندکی کم کنم

6- دکتر کاووس حسن لی برای همیشه رئیس بخش فارسی دانشگاه شیراز باقی می ماند

7- رنجوری را گفتند: دلت چه می خواهد؟ گفت: آن که دلم چیزی نخواهد ( گلستان سعدی، باب در فضیلت قناعت!)

خوب نگار جان! می بینم که از اینکه من را به این بازی دعوت کرده ای پشیمان شده ای!! شرمنده! عزیزجان خود کرده را تدبیر نیست!

خدا وکیلی عجب آرزوهای عجیب و غریبی دارم. انگار حکمتی داشته که به آرزوهای محال تبدیل شده اند.

پوزش

kermeketab — Mon, 14 Apr 2008 19:20:32 GMT

سلام دوستان عزیزم!

ببخشید که این چند وقت دیر به دیر سر زدم و مطالب وبلاگ را به روز نکردم. بسیار بسیار گرفتارم! درگیر درس و دانشگاه و...!

این پست را می گذارم که خبر بدهم تا ۱۵ اردیبهشت ماه متاسفانه نمی توانم به روز کنم و فقط احتمالا گاه گاهی سر خواهم زد.

دعا کنید کارهایم سرو سامانی پیدا کنند تا از این تشویش نجاب یابم.

از تمامی عزیزانی که در این مدت مرتب سر زدند یک دنیا متشکرم. در ضمن لطفا فعلا این قالب بی رنگ و بو را تحمل کنید تا سر فرصت قالبی مناسب و در شان این وبلاگ پیدا کنم.

شاد و پیروز باشید.

اتافی از آن خود

kermeketab — Sun, 30 Mar 2008 18:32:32 GMT

بعضی وقتها ما مسائل مهمی را که در اطرافمان جریان دارد یا زندگیمان براساس آنها شکل می گیرد به علت عادت و یا سادگی بیش از اندازه ی این امور فراموش می کنیم. فراموش می کنیم که چه کسانی زحمت کشیده اند و چه راه های سنگلاخی را طی کرده اند تا ما امروز راحت بنشینیم و به سادگی از کنار آنها بگذریم. یکی از این موار شرایط اجتماعی بهتر برای زن هاست!

لطفا با نوشتن پاراگراف بالا موضع نگیرید و سریع برچسب فمینیسم را به من نچسبانید! نگاه من به زن یک نگاه امانیستی و انسانی است نه فمینیستی و افراطی! تمام حرفهای بالا را زدم تا برسم به زنی بزرگ و کتاب جالبش: «اتاقی از آن خود » نوشته ی ویرجینیا ولف.

بیشتر کسانی که اهل مطالعه هستند ولف را به عنوان یک نویسنده ی پیشروی سبک مدرنیسم و پست مدرنیسم در رمان می دانند اما ولف فراتر از یک نویسنده است. او یکی از اولین زنان نظریه پرداز در زمینه ی ادبیات و مسائل زنان است.

کتاب اتاقی از آن خود سلسله سخنرانی های ولف درباره ی زن و داستان است که آنها را پرورش داده و اندکی بافت داستانی و تمثیلی به آن بخشیده است. ولف در این کتاب حاصل یک روز گردش و جست و جوی خود را درباره ی زنان گزارش می دهد و در آخر کتاب نتیجه ی جالبی می گیرد: او معتقد است اگر زنها مقرری ثابت(پول) و اتاقی از آن خود( استقلال) داشتند می توانستند همپای مردان آثار بزرگی خلق کنند.

فکر کردن به اینکه زمانی زنانی بودند که اجازه ی خواندن و نوشتن نداشتند نمی توانستند رای بدهند و یا حتی اجازه نداشتند بدون همراهی یک مرد وارد کتابخانه بشوند دردناک و کمی باورنکردنی است و از آن عجیب تر زمانی است که می فهمیم زنانی مثل ویرجینیا ولف چه راه هایی را طی کرده اند تا امروز ما در جایگاهی- هر چند نامناسب- اما در مقام مقایسه به مراتب بهتر از پیشینیانمان زندگی کنیم.

خواندن این کتاب را نه فقط به خانم ها بلکه به همه جدا توصیه می کنم! بعضی وقتها آشنایی با آدمهایی که جرات رفتن راههای نرفته را پیدا می کنند لازم است.

کتاب «اتاقی از آن خود» را خانم صفورا نوربخش ترجمه کرده اند و مقدمه ی کامل و مناسبی هم در مورد ولف بر آن نوشته اند و انتشارات نیلوفر آن را در سال ۸۵ (چاپ سوم) با قیمت ۱۶۰۰ تومان به بازار عرضه کرده است

* راستی! سال نو مبارک! امیدوارم سال پر از کتابی داشته باشید

* آیا می دانید سبک جریان سیال ذهن با کدام رمان ویرجینیا ولف متولد شد؟

خوشحال می شوم به این سوال جواب بدهید. جواب درست را در پست بعد خواهم داد. علاقه مندان می توانند به کتاب مکاتب ادبی رضاسیدحسینی برای یافتن جواب مراجعه کنند.

شاد باشید