۱-فرار كن خرگوش،جان آپدايك، ترجمه سهيل سمي، نشر ققنوس،1387، 5800 تومان

ازجان آپدايك مرحوم تا همين چند وقت پيش جز چند داستان كوتاه آن هم در جنگ هاي پراكنده چيزي ترجمه و به چاپ نرسيده بود. «فراركن خرگوش» اولين جلد از سه گانه ي هري خرگوشه ي جان آپدايك و مشهورترين اثر اوست. كتاب داستان مردي به نام هري،ملقب به خرگوش،و سردرگمي هاو ترديدهاي اوست. مترجم براي اينكه موفق به چاپ آن و تاييد حتمي ترجمه در مميزي كتاب شود قسمت هايي از ترجمه را حذف كرده است!!!از حق نبايد گذشت كه ترجمه ي سمي بسيارروان و ارزشمند است و از آن ارزشمندتر هوشمندي اوست در انتخاب كتاب هاي مهم ادبيات جهان براي ترجمه.اما به عقيده ي من ترجمه به هر قيمتي صرفا براي آشنايي خوانندگان يك زبان با آثار ديگرزبان هادرست نيست و در بعضي موارد به متن ومقصوداصلي نويسنده ضربه ي جدي وارد مي كند.

باتمام اين ايرادات همين ترجمه ي ناقص هم از فراركن خرگوش از نويسنده اي به بزرگي جان آپدايك مي تواندبسيار لذت بخش و مناسب براي خوانندگان جدي كتاب باشد.

۲-من گنجشك نيستم،مصطفي مستور، نشرمرکز، 1388، 1600 تومان

آخرين اثر مستوردر مدت زمان كوتاهي به چاپ چندم رسيده است. مثل هميشه مستور به سراغ مفاهيم اساسي زندگي انسان امروزي رفته است. اينبار مرگ نقطه ي ثقل داستان است. «من گنجشك نيستم»داستان مردي است كه همسر و فرزند خود را از دست داده وحالا نمي تواندخود رااز فكر مرگ،سوالات پيرامون آن و از همه مهمتر ترس ازمرگ نجات دهد.دراين داستان همه به سبك ديگر آثار مستور با شخصيت هاو فضاهايي آشناكه درداستان هاي ديگر اوتكرار شده اند رو به رومي شويم. نقطه ي قوت داستان نثر شاعرانه ي هميشگي مستورو استفاده و پرداخت به موقع نويسنده از فرصت هاي داستاني است. هر چند خوانندگان پيگيرآثارآقاي نويسنده اينبار راحت تر دست او رامي خوانند و كمتر شگفت زده مي شوند.

۳-سطرها در تاريكي جا عوض مي كنند، گروس عبدالملكيان، انتشارات مرواريد، چاپ سوم،1387، 2000 تومان

گروس عبدالملكيان بي ترديد يكي از چهره هاي موفق جوان شعر امروز است.كلمات درتاريكي جا عوض مي كنند آخرين اثر اوست كه شامل اشعاري ست كه بين سال هاي83 تا 86 سروده شده است.اشعار كتاب كه نشان دهنده ي پختگي رو به رشد شاعر هستند،روان و بسيار تصويري بوده و بارها و بارها خواندن آنها را كهنه نمي كند. تخيل قوي شاعرو استفاده از تشبيهات بسيار جديد اما زيبا و جذاب،اشعار اين كتاب را براي خوانندگان به يادماندني كرده است.خیلی از شعرهای این کتاب احتمالا برای شما آشنا هستند و این نکته یکی از ویژگی های جذاب کارهای گروس است: اینکه پیش از آنی که کتاب اشعارش منتشر شود خیلی از شعرهایش به شکل اس ام اس بین دوستداران شعر و شعرخوانی منتشر می شوند. مثل این شعر:

صداي قلب نيست

صداي پاي توست

كه شب ها در سينه ام  مي دوي

كافي ست كمي خسته شوي

كافي ست بايستي 

۴-احتمالا گم شده ام،سارا سالار، نشرچشمه،1387، 2600تومان

۵-نگران نباش،مهسا محب علي،نشرچشمه،چاپ دوم،1387، 2500 تومان

تم ثابتي كه اين روزها دراكثر داستان هايي كه توسط نويسندگان زن نوشته مي شودوجود دارد و تكرار ميشود روايت زندگي زني است كه به دنبال گمشده اي مي گردد كه در اكثراين داستان ها اين گمشده خود زن و هويت اوست. احتمالا گم شده ام،همانطور كه ازاسم آن پيداست،داستان زندگي زني است كه در گذشته سير و جستجو مي كند تاخود را از شعر خاطرات دوست گمشده اش نجات دهد تابتوانددر زمان حال و بدون سردرگمي زندگي كند. اين گمشده چيزي به جز هويت شخصيت اصلي داستان كه به شكل شخصيت ديگري در آمده نيست. اين زن در يك روزسفري در درون خودو خاطراتش انجام مي دهدو هم زمان به مكان هاي قديمي آشنادردنياي بيرون سفر مي كند. درواقع او با سفري از خود به خودو در خود به گمشده اش كه خود اوست در آخرداستان مي رسد.

اما نگران نباشد داستاني است واقعي تر و در زمان حال با شخصيتي بيروني ترپيش مي رود. نگران نباش روايت زندگي شادي در روزهايي است كه تهران با شايعه ي زلزله در آشوب و هرج ومرج به سر مي برد و او هم مثل شخصيت ا صلي انگار گم شده ام با سفري بيروني در شهري كه مثل درون او پراز هرج و مرج و ناامني است سفر ميكند با اين تفاوت كه دغدغه ي نويسنده رساندن شادي به سر منزل مقصود نيست بلكه نمايش زندگي خاص او و چه بسا افرادي ست كه او نماينده ي آنهاست.هر دونويسنده در پرداخت داستاني وشخصيت پردازي بسيار موفق بوده اند هرچندمضمون احتمالا گم شده ام همانطور كه قبلا اشاره شد كمي تكراري است امانگران نباش به علت محوريت زندگي طبقه ي خاصي از افراداجتماع در شرايطي كاملا خاص تازگي و جذابيت بيشتري دارد.

مثل همیشه شرمنده بابت تاخیر در به روز رسانی! سعی می کنم هر چه زودتر جبران کنم! از تمام دوستانی که در این مدت سر زدن تشکر می کنم و از اونایی که نگرانم شده بودن عذرخواهی! برای جایزه ی ادبی ایران یه یادداشت بهاری نوشتم و چند تا کتاب رو برای نوروز پیشنهاد کردم. متن معرفی کتاب ها رو عینا اینجا می ذارم:۴ تا کتابه که امیدوارم جبران قصور این مدت رو بکنه! پیشاپیش سال نوی شما مبارک

1- دو قدم این ور خط، احمد پوری، نشر چشمه، 1387، 3500 تومان

احمد پوری را همه ی کتاب خوان های علاقه مند به ادبیات به خصوص شعر برون مرزی، به خوبی می شناسند. ترجمه های موفق او از اشعار نرودا، لورکا، حکمت، اورهان ولی و... به چاپ های چندم رسیده است. یکی از این ترجمه ها مربوط به اشعار شاعر روس آنا آخماتووا می شود. دو قدم این ور خط داستانی علمی-تخیلی ست از سفر احمد پوری، مترجمی که می شناسیمش، در زمان برای دیدن آخماتووا! حسن بزرگ کتاب این است که نویسنده توانسته سفر در زمان را با وجود خود حقیقی اش و ارجاع تاریخی به حوادث و شخصیت ها، برای خواننده بسیار باورپذیر کند و در عین حالی که شما مطمئنید چنین سفر و دیداری امکان پذیر نیست اما با دیدن ترجمه ی پوری از اشعار آخماتووا همچنان به این عبور از خط زمان مشکوک باقی می مانید!!!

2- تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران، نشر روزنگار/ثالث

محمد هاشم اکبریان به همراه گروهی از نویسندگان و علاقه مندان به ادبیات اقدام به تهیه و تدوین تاریخ شفاهی ادبیات معاصر ایران کرده است. در این طرح با 20 شاعر، نویسنده، منتقد و مترجم نامی  معاصر گفتگو شده و آنها  شفاها مراحل زندگی خود، عوامل تاثیرگذار بر زندگیشان و... را بازگو کرده اند. هدف از تهیه و چاپ این مجموعه ارائه ی گزارشی از زندگی خصوصی، اجتماعی و حرفه ای شخصیت ها از زبان خود ایشان یا در صورت در قید حیات نبودن، از زبان اعضای خانواده، دوستان و همکاران آنهاست تا منبعی برای تحقیقات جامعه شناسی، روان شناسی و... باشد. با اینکه سراسر کتاب شکل مصاحبه دارد اما سوال ها به گونه ای طراحی شده تا مخاطب خسته و دلزده نشود و حالت روزنامه وار نداشته باشد. تاکنون 8 جلد از این مجموعه: کتاب های صادق هدایت، هوشنگ گلشیری، صمد بهرنگی، م.آزاد، علی باباچاهی،لیلی گلستان، شمس لنگرودی و عمران صلاحی به چاپ رسیده است.

3-آنجا که پنچرگیری ها تمام می شوند،حامد حبیبی،انتشارات ققنوس،1387، 1800 تومان

آنجا که پنچرگیری ها تمام می شوند مجموع ی 9 داستان کوتاه و اولین کار حامد حبیبی است. داستان ها زبانی بسیار ساده و روان دارند و شخصیت های آن همه از انسان های معمولی و معاصر هستند اما نقطه ی مشترک در تمام آنها فاجعه ای ست که در طرح این داستان ها تعبیه شده و خونسردی نویسنده در روایت داستان به تاثیرگذاری نقطه ی اوج ماجراها،جایی که فاجعه بالاخره نرم و آرام رخ می دهد، می افزاید.

4-مایا،یوستین گاردر، ترجمه مهرداد بازیاری، انتشارات هرمس،1387، 3800 تومان

اگر علاقه مند به دنیای عجیب و نیمه واقعی-نیمه خیالی گاردر  و شخصیت های خاص وفرازمینی او هستید، مایا یکی از جدیدترین کتابهای اوست که به فارسی ترجمه و منتشر شده است. مثل همیشه داستان با روایت راوی اول شخص و خواندن یک نامه شروع می شود. اینبار موضوعی که گاردر به آن می پردازد «جاودانگی» و زندگی ابدی ست!

 *اینبار هم این پست رو بی عکس تحمل کنید تا پست های آینده! انشاالله در سال جدید متحول و متنبه و پرکار خواهم شد!

*داستان

از خشم و هیاهو تا سمفونی مردگان، جواد اسحاقیان، انتشارات هیلا، 1387، 2000 تومان

سمفونی مردگان ، نوشته ی عباس معروفی، یکی از رمان های ماندگار معاصر است. این داستان یکی از اولین رمان هایی است که در ایران با روایتی متفاوت به شیوه ی جریان سیال ذهن نوشته شده و موفق به کسب جایزه ی بنیاد انتشارات ادبی_فلسفی سورکامپ در سال 2001 شده است. جواد اسحاقیان این اثر بزرگ را با خشم و هیاهوی ویلیام فاکنر، که این رمان نیز به شیوه ی جریان سیال ذهن نوشته شده، مقایسه کرده است. اسحاقیان از 4 دیدگاه به بررسی این دو کتاب پرداخته است: 1- رقص عقربه های زمان در خشم و هیاهوی و سمفونی مردگان: بررسی عنصر زمان و جابه جایی و شکست آن در این دو اثر، 2- رقص عقربه های ذهن در خشم و هیاهو و سمفونی مردگان: تاملی در شیوه ی روایت این دو کتاب یعنی جریان سیال ذهن، 3- گزاره های جامعه شناختی در خشم و هیاهو و سمفونی مردگان و 4- قطب های استعاره و مجاز در خشم و هیاهو و سمفونی مردگان.

پیش از این الهام یکتا در کتاب «ازل تا ابد: درونکاوی رمان سمفونی مردگان» (انتشارات ققنوس، 1384، 2500 تومان) به بررسی بعضی از لایه های زیرین معنایی این اثر پرداخته بود و اکنون از خشم و هیاهو تا سمفونی مردگان، تلاشی جدید برای رمزگشایی این اثر ماندگار است.

*شعر

کنار جاده ی بنفش کودکی ام را دیدم، شهاب مقربین، موسسه انتشاراتی آهنگ دیگر، چاپ دوم 1387، 1500 تومان

کنار جاده ی بنفش کودکی ام را دیدم مجموعه ی 42 شعر از شهاب مقربین است که همگی در قالب آزاد سروده شده اند. مهمترین ویژگی این اشعار، سادگی و طبیعی بودن زبان و به دور بودن آن از پریشانی زبانی متداول در مجموعه های شعری جدید است. شاعر به نقل خواب ها و خاطرات و احساساتش با نگاه و تصاویری جدید می پردازد و در این روایت ها رنگ ها و فصل ها نقش اصلی را بازی می کنند. کنار جاده ی بنفش کودکی ام را دیدم مجموعه ای از اشعار ساده و معمولی است که گاهی در بین آن ها به شعرها و لحظات نابی برخورد می کنیم. این مجموعه برنده ی جایزه ی شعر کارنامه نیز شده است.

در فاصله ی من و آن جا که تو بودی

باران های بسیار آمدند و شستند

هر چه بود

باران های بسیار

                باران ها که چیزی به جای نگذاشتند

دارند می بارند

در فاصله ی من و آن جا که تویی

*نمی دونم دفعه ی دیگه در چه تاریخی این وبلاگ رو به روز خواهم کرد!!! امتحانهای ترم شروع شده و بعد از تمام شدن اونها هم به فاصله ی 20 روز، کنکور کارشناسی ارشد از راه میرسه! برنامه ی درس خوندنم ، به ویژه توی اون 20 روز، بسیار فشرده خواهدبود و نمی دونم آیا می رسم کتاب بخونم یا نه!!؟ به هر حال پیشاپیش به خاطر تاخیر در به روز شدن وبلاگ در ماه های گذشته و روزهای آینده عذرخواهی می کنم و عاجزانه خواهش می کنم برام دعا کنید! دعا کنید، توی این روزها و شب ها که قیمت هر دل شکسته چندین برابر وقت های دیگه ی ساله،دعا کنید که هرچی خیره برام پیش بیاد و نتیجه ی تلاشی رو که می کنم ببینم! فراموشم نکنید همون طور که من فراموشتون نمی کنم! زیارت دلهای شکسته اتون قبول، التماس دعا

*جایزه ی ادبی ایران: این یک ماه و نیم بدون من به روز خواهد شد!!!

معرکه، لویی فردینان سلین، ترجمه سمیه نوروزی، نشر چشمه، چاپ دوم 1387 ، 2000 تومان

معرکه، داستان یک شب پرالتهاب در یک سربازخانه است که برای یک سرباز داوطلب(خود نویسنده) می گذرد و همه چیز از دریچه ی چشم او به خواننده نشان داده می شود. تمامی داستان حول صحبت و گفتگوی سرجوخه ی سوار نظام با خودش یا سربازان می چرخد. در واقع معرکه ، برخلاف نامش ، یک داستان حادثه ای نیست بلکه عکس العمل، صحبت ها و اتفاقات جزیی ای که در یک شب بارانی می گذرد و از زاویه ی دید یکی از این سربازان دواطلب دیده و بازگو می شود هسته و طرح اصلی داستان را به وجود می آورد. از آنجایی که گفتگو تکیه گاه اصلی داستان است، سلین در انتخاب کلمات نهایت دقت را به کار برده تا در کنار توصیف جزئیات لحن خاص هر شخصیت را برای خواننده تداعی کند. از طرفی چون تمام ماجرا در سربازخانه روی می دهد داستان کلا به زبان عامیانه و محاوره ای نوشته شده است!

یکی از ویژگی های مثبت این کتاب مقدمه ی آگاهانه و بسیار مفید مترجم در مورد سلین، آثارش و به ویژه «معرکه» است.

سوختن در آب،غرق شدن در آتش، چارلز بوکفسکی، ترجمه پیمان خاکسار، نشرچشمه،1387، 3500 تومان

سوختن در آب، غرق شدن در آتش، گزیده ای از اشعار بوکفسکی است که برای اولین بار به فارسی ترجمه شده است. اشعار بوکفسکی زبان ساده و بسیار صریح دارند، صراحتی که در خوانش اول به نظر بسیار غیرشاعرانه، روزنامه وار و خشک می رسد اما همین نگاه هم بار عاطفی خاصی به همراه دارد که وقتی شوک حاصل از خواندن شعر برطرف می شود خواننده را علاقه مند، متعجب و مجذوب می کند. مضمون این اشعار توصیف دنیای درون شاعر، جهان اطرافش و در نهایت تعامل این دو دنیا است که در موارد بسیاری به اختلاف و انکار می انجامد و خواننده را به حفظ دنیای شخصی اش تشویق می کند.

از ویژگی های مثبت و منفی این کتاب باید به مقدمه ی آن اشاره کرد. مثبت به این علت که از آنجایی که اشعار بوکفسکی برای بار اول به خواننده ی فارسی زبان عرض می شوند،خواننده نیاز به یک آشنایی مقدماتی با این شاعر دارد و منفی به این دلیل که مقدمه آن طور که شایسته و بایسته است و از عهده ی معرفی بوکفسکی برنمی آید و تنها به ذکر سالشماری ناقص از این شاعر اکتفا می کند.

البته مترجم احتمالا برای جبران این نقص و نگارش سطحی و شتابزده ی مقدمه، در آخر کتاب مصاحبه ای از بوکفسکی که توسط شان پن انجام شده می آورد تا خواننده با جهان ذهنی شاعر بیشتر آشنا شود.

امروز در قطار با یک نابغه ملاقات کردم

تقریبا شش ساله

کنار من نشسته بود

همان طور که قطار در امتداد ساحل حرکت می کرد

اقیانوس را دیدیم

او به من نگاه کرد و گفت

«اصلا قشنگ نیست»

و من اولین بار بود که این را فهمیدم.

*جایزه ادبی ایران:به روز شد!

1-خوب!بعد از تاخیر چندین و چند روزه این بار کمی متفاوت برگشته ام! قرار بود سایت جایزه ی ادبی ایران اول آبان به روز شود و من هم قصد داشتم از آنجایی که حرفهای زیادی در این پست دارم، برای جلوگیری از طولانی شدن آن، شما را به سایت ارجاع بدهم اما سایت به علت مشکلات و گرفتاری های همیشگی همچنان به روز نشده و تاریخ به روز رسانی دقیق آن هم مشخص نیست. بنابراین برای اولین و آخرین بار ناپرهیزی می کنم و مطلبی را که برای جایزه ی ادبی نوشته ام(معرفی یک کتاب شعر و یک داستان) ، قبل از انتشار در سایت، اینجا می آورم! پس مطالب را بدون کم و کاست و به روال و فرم نوشته هایم در جایزه ی ادبی ذکر می کنم. پیشاپیش به علت تاخیر بیش از اندازه و طولانی شدن این پست عذرخواهی می کنم!

*انتخاب، سیمین دانشور، نشر قطره، چاپ چهارم 1387 ، 2000 تومان

«انتخاب» مجموعه ی 16 داستان کوتاه جدید سیمین دانشور است. نثر داستان ها به سبک دیگر آثار دانشور ساده و بدون پیچیدگی است و از لهجه ی شیرازی ، جابه جا، آگاهانه و حساب شده استفاده شده است. طرح تمامی داستان ها سرراست است اما نکته ی قابل توجه در مورد این مجموعه تلاقی تاریخ و اسطوره با زندگی امروز است! در اکثر داستان های این کتاب، دانشور با احضار شخصیت های تاریخی، عرفانی، اسطوره ای و حماسی و قرار دادن آنها در مقابل زندگی معاصر یا شرایط و حوادث جدید به بازآفرینی و یادآوری دوباره ی آنها پرداخته است. و یکی از هنرمندانه ترین و زیباترین داستان های این کتاب « میزگرد» است که اصلا داستان مصاحبه ی نویسنده(راوی) با رستم، حافظ، سعدی و اخوان است.

یکی از دیگر ویژگی های این کتاب لحن شخصیت هاست. شخصیت های اکثر داستان ها بسیار اغراق شده و خارج از چارچوبی که نویسنده برای آنها ساخته است صحبت و اظهار نظر می کنند و در بعضی قسمت ها الحاق اشعار یا مسائل و دیدگاههای عرفانی به متن داستان، آن را بسیار شعارزده و حتی بی ربط با شخصیت و طرح داستان جلوه می دهد. البته در برخی از داستان ها می توان لحن اغراق آمیز را تلاش نویسنده برای به چالش کشیدن پدیده های درونی شده ی یک ایرانی معاصر دانست! فردی که بدون آنکه بداند ملغمه ای ست از اسطوره، تاریخ و بیش از هر چیزی اندیشه های عرفانی و صوفیانه!

*دری لولا شده به فراموشی، ریچارد براتیگان، ترجمه ی یگانه وصالی، نشرچشمه، چاپ دوم 1387 ، 1600 تومان

نام ریچارد براتیگان برای کسانی که ادبیات داستانی مدرن را پیگیری می کنند بیگانه نیست. بدون شک براتیگان یکی از اولین نویسندگان پست مدرنی ادبیات آمریکاست که در چند سال اخیر به لطف ترجمه های خوب یا بد مترجمان مختلف، شهرت و محبوبیت زیادی در میان خوانندگان ایرانی پیدا کرده است!

اما براتیگان پیش از نویسنده بودن شاعر بوده و هست و به قول خودش: « من هفت سال شعر نوشتم که یادبگیرم چطور جمله بنویسم». دری لولا شده به فراموشی مجموعه ای از اشعار اوست که با ترجمه ی بسیار خوب یگانه وصالی منتشر شده است.

اشعار براتیگان مثل داستان هایش نثر بسیار ساده ای دارند، سادگی ای که خواننده را جذب و شیفته می کند اما در این سادگی طنز همیشگی براتیگان که گاهی تلخی مخصوص به خود را دارد نیز یافت می شود. تمام شعرهای کوتاه هستند و بعضی از آنها در ژاپن سروده شده اند که می توان در آنها نگاه جست و جو گر براتیگان به دنبال زیبایی را دید. نکته ی جالب درباره ی این کتاب هماهنگی آگاهانه ی بین اسامی اشعار و شعرهاست. در واقع اسم شعر هم بخشی از شعر محسوب می شود و شاعر تا جایی پیش می رود که در بعضی اشعار اگر خواننده عنوان شعر را نداند متوجه ی منظور شاعر نمی شود!

به تمام خوبی های کتاب، مقدمه ی مختصر و مفید مترجم را درباره ی براتیگان اضافه کنید!

2- جمعه ی هفته ی پیش شبکه ی دو سیما جدیدترین انیمیشن والت دیزنی: وال ای (wall-E) را (گذشته از دخل و تصرفاتی که در داستان شده بود) نشان داد. راجع به طرح کلی داستان این کارتون شنیده و چندجا با نظراتی مخالف آن مواجه شده بودم تا روز جمعه که آن را دیدم. وال ای یک ربات کوچک بازیافت مواد است که در کره ی زمین که قرن هاست متروک شده تنها رها شده و زندگی می کند. وال ای هر روز به شکل خودکار همانطور که برنامه ریزی شده به جمع آوری و سازمان دهی زباله های می پردازد اما او یک ربات معمولی نیست: وال ای یک حیوان دست آموز، یک سوسک، دارد، در یک کانتینر زندگی می کند ، کلکسیونی از اشیا جالب و متفاوت دارد، به موسیقی گوش می کند، فیلم می بیند و از همه مهمتر این ربات کاملا احساساتی است و یک آرزوی بزرگ دارد: داشتن یک دوست و تجربه ی یک عشق! تا اینکه روزی از این هزاران روز، یک ربات کاوشگر برای انجام آزمایشاتی به زمین فرستاده می شود و از اینجاست که ماجراهای جدیدی در زندگی چندین صد ساله و قالبی این ربات احساساتی شروع می شود!

در تمام طول این کارتون تقریبا 90 دقیقه ای شاید به اندازه ی 10 دقیقه هم گفتگویی انجام نمی شود اما در کمال تعجب شما اصلا احساس کسالت نمی کنید. با اینکه کل داستان درباره ی ربات هاست اما شخصیت های آنقدر انعطاف پذیر طراحی شده اند که اثری از خشونت این طور داستان ها در آن دیده نمی شود. داستان سرشار از عواطف انسانی است!بله! عواطف انسانی در یک ربات! احساساتی که در طول سالیان دراز در یک موجود آهنی رشد پیدا کرده اند و بالیده اند مثل گیاه کوچکی که بعد از قرنها خرابی و آلودگی در زمین کشف می شود و امید برگشتن به زمین را برای ساکنانش به ارمغان می آورد. گیاه کوچک و عشق عمیق و درونی وال ای هر دو گنجینه هایی هستند که در زمین تنها مانده اند و منتظر تا کشف شوند. در واقع وال ای با اینکه یک ربات است حافظ احساسات و عواطف فراموش شده ی انسان هایی است که با اینکه زنده اند اما دور از زمین در سفینه ای برنامه ریزی شده به شکلی خودکار زندگی می کنند و مثل یک ماشین فراموش کرده اند انسان بودن یعنی چه؟!!

در این کارتون غیر از گفتگوی کوتاه وال ای و ایوان(ربات کاوشگر) تنها 3 شخصیت دیگر داستان حرف می زنند: کاپیتان سفینه و یک زن و مرد که در کمال تعجب هر سه به نوعی با وال ای برخورد دارند و این ربات کوچک بودنشان را به آنها یادآوری می کند.

عشق وال ای به ایوان و تلاش های ساده اما سخت کوشانه اش برای جلب محبت او بیننده را سرشار از لذت می کند. وال ای ، مثل اکثر شخصیت های کارتون های دیزنی، منادی ارزش های فراموش شده ی انسانی است! اما چطور ممکن است یک ربات احساس داشته باشد؟!! یک قانون کلی می گوید هر مصنوعی دربردارنده ی ویژگی های صانع خود است! وقتی کارتون را می دیدم تمام مدت این مطلب در ذهنم بود که ما آدم ها که مخلوق خالقی حکیم و مهربانیم، حکمت و مهربانی را از او به یادگار داریم و هر وقت دست به ساختن چیزی می زنیم، به ویژه اگر مخلوقی شبیه خودمان باشد، بدون کم و کاست این دو ویژگی را به او هم وام می دهیم و این سرایت عاشقانه برای همیشه ادامه خواهد داشت! وال ای مخلوق مخلوقاتی است که عشق در آنها سیلان داشته و ناخودآگاه به او هم سرایت کرده است!

شاید بسیاری از منتقدان و تماشاگران، همانطور که پیش از این گفتم، این داستان را تکراری و دور از واقعیت بدانند اما به نظر من تکرار بعضی از مفاهیم ، هرگز تکراری  و کهنه و خسته کننده نمی شود: یک نکته بیش نیست غم عشق وین عجب/ کز هر زبان که می شنوم، نامکرر است.

کارتون وال ای مرا به شدت تحت تاثیر قرار داد. اگر آن را دیده اید لطفا من را در نظراتتان شریک کنید و اگر هم هنوز ندیده اید به نظرم هر چه سریعتر اقدام کنید!

3-برای هر کدام از ما روزهای معناداری در تقویم وجود دارد که معنایشان را از اتفاقات خوب و بدی که هر لحظه برایمان اتفاق می افتند کسب می کنند. یکی از این روزها برای من 8 آبان، سه شنبه ای ست که قیصر امین پور از دنیا رفت. هرگز سختی و دردناکی 8 آبان را فراموش نخواهم کرد و به همین زودی یک سال از مرگ قیصر عزیز گذشته است!

باورش خیلی سخت است اما چاره ای جز این نیست. این روزها بیشتر از هر روزی در این یک سال دلتنگ اویم و دوره اش می کنم. با اینکه هیچ وقت از نزدیک ندیده بودمش اما این موضوع چیزی از احساسم را نسبت به او تغییر نمی دهد. حس عجیبی از همان روزی که رفت به من می گوید او به تمام این علاقه و احساس واقف است. می دانم که می داند اما دوست دارم بگویم: قیصر عزیز! دلم برات تنگ شده...!

در این زمانه هیچ کس خودش نیست

کسی برای یک نفس خودش نیست

همین دمی که رفت و بازدم شد

نفس- نفس، نفس- نفس خودش نیست

همین هوا که عین عشق پاک است

گره که خورد با هوس خودش نیست

خدای ما اگر که در خود ماست

کسی که بی خداست، پس خودش نیست

دلی که گرد خویش می تند تار،

اگر چه قدر یک مگس، خودش نیست

مگس، به هر کجا ، بجز مگس نیست

ولی عقاب در قفس، خودش نیست

تو ای من ، ای عقاب بسته بالم

اگرچه بر تو راه پیش و پس نیست

تو دست کم کمی شبیه خود باش

در این جهان که هیچ کس خودش نیست

تمام درد ما همین خود ماست

تمام شد، همین و بس: خودش نیست

«قیصر امین پور»