یار مهربان

من به این اصل معتقدم که شعر رستاخیز واژه هاست رقص واژه هاست و به این موضوع اعتقاد دارم که شعر و شاعری درخون ایرانی هاست. این روزها بیش از گذشته همه شاعرند همه دستی در ادبیات و شعر دارند و کسی نیست که لااقل برای یکبار هم که شده در خلوتش کلماتی را به اسم شعر زمزمه نکرده باشد. اما نمی دانم چرا نسل ما  نسلی که بدون شک نسبت به تمام گذشتگانش در طول تاریخ باسوادتر و مطلع تر است در تولد یک ستاره این قدر مشکل دارد!!؟ شاید هم اصلا علت این بی ستارگی و بی قلگی همین یکدست شدن سطح جامعه ی ادبی ما باشد و... بگذریم! در دنیای امروز ما نظریه های ادبی و مکتب های فکری در تقویت شعر و هدایت آن به مسیرهای تازه بسیار موثر بوده اند. بسیاری از شاعران بزرگ نسل گذشته مبدا جریانات بزرگی براساس این نظریه ها بودند. شاعران جوان بسیاری هم در امتداد این جریان ها پیش می روند: بعضی ها شعر می سازند- بعضی دیگر شعر می سرایند و دیگران معدودی هم هستند که شعر آنها را می نوازد و می سراید بعضی وقتها به هیئت قالب های کهن و گاهی دیگر به شکل های جدیدتر! ری را عباسی -از نظرمن- جز این دسته ی اخیر است و منظومه ی «چه کسی پنهان تر تو را دوست دارد» او کتابی زیبا و درخور تامل!

این کتاب کم حجم که در قطع جیبی چاپ شده دو شعر پیوسته ی بلند دارد که به سبک شاعران پست مدرن و تا حدودی سوررئال سروده شده است. چاپ سوم این کتاب سال ۸۵ است! کتاب را خیلی اتفاقی پیدا کردم البته دوست دارم بگویم کتاب من را انتخاب کرد! مدت هاست که دیگر کتاب شعر نمی خرم و فقط آنها را در کتابفروشی ورق می زنم اما دو چیز من را وادار به خریدن این کتاب کرد: یکی نام شاعر بود که احساس کردم طنین این اسم را سابقا از دوست شعرشناسی شنیده ام و دوم برچسب چاپ سوم روی جلد این کتاب بود که مصمم کرد آن را بخرم چرا که در مملکتی که همه شاعرند و هر روز هزاران کتاب شعر درخواست چاپ می دهند و چاپ می شوند نادر و کیمیاست کتابی آن هم از شاعری ناآشنا به چاپ سوم برسد.

شعرهای این کتاب روایت های زنی در حال مرگ است از دیده ها شنیده ها و خاطراتش که به شکلی پراکنده و گسسته ( که متناسب با ذهن در هم ریخته ی فردی در این حال است) به ذهنش هجوم می آورند. بخش دوم کتاب هم دیده ها زند بعد از مرگ اوست.

شعرها روساختی گسسته دارند و با بار اول خواندن آنها متوجه ی پیوند عمیق واژه ها و مفاهیم نمی شویم. یکی از زیبایی های این کتاب علاوه بر لطافت زنانه ی واضح آن تعابیر جدید شاعر از پدیده های پیرامون ماست. مثلا «توک زدن گنجشک زیر پوست» تعبیر جالبی است که عباسی به جای «بوسه» به کار می برد. در ضمن این کتاب کوچک زیبایی های بصری بسیاری دارد که در کنار صفحه آرایی مناسب  و بجای شروین پاشایی به طرح های خود ری را عباسی که در لابه لای شعرها آمده اند باید اشاره کرد.

«چه کسی پنهان تر تو را دوست دارد» را نشر مینا با قیمت ۱۲۵۰ تومان روانه ی بازار کرده است.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط آزاده در پنجشنبه شانزدهم خرداد 1387 ساعت 11:37 موضوع شعر | لینک ثابت

نمی دانم تا چه اندازه به شعر ترجمه شده علاقه مندید و تا کجا آن را پیگیری می کنید. اما به عنوان کسی که از علاقه مندان جدی این حوزه است و تقریبا مجموعه ای کاملی از این اشعار را - از هر زبانی - مطالعه و مقایسه کرده می گویم شعرای عرب آن قدر قوی و عمیق هستند که ارزش آن را داشته باشند که به مطالعه ی اشعار آنها چه مستقیم و چه غیر مستقیم - از طریق ترجمه - بپردازید.

یکی از این شاعران بلند الحیدری شاعر عراقی است که مجموعه ای از اشعار وی توسط خانم دکتر منیژه عبداللهی با نام « گفتگو در سه بعد » در ۱۱۲ صفحه توسط انتشارات نوید شیراز با قیمت ۱۵۰۰ تومان به  چاپ رسیده است.

منظومه ی « گفتگو در سه بعد» - که نام کتاب هم از آن آمده است - از مشهورترین و بحث برانگیزترین اشعار بلند الحیدری است. این منظومه شکل نمایشنامه ای دارد و با مطالعه ی آن به یاد نمایشنامه های تراژیک یونان باستان می افتید:

«شعر گفتگو در سه بعد همان طور که حیدری در مصاحبه اش با  التاریخ می گوید در سه سطح طراحی شده است که با سه صدای مختلف سه کیفیت درونی از انسان را عرضه می کند: انسان در رابطه با نفس انسان - انسان در رابطه با موضوع یا سوژه و انسان دررابطه با مطلق . مطلق درون هر فرد. که در این شعر از این سه بعد در قالب یا به عنوان آرزوهای درونی انسان - کشمکش ها و ستیزه های او با واقعیت خارجی و باورهای اساسی- اخلاقی مذهبی و فلسفی رمزگشایی می شود. صدای نخست انسان را عینا به خودش نشان می دهد که چگونه میان ناسازهایی چون یاس و طغیان ناامیدی و امید و رویا و واقعیت دریده می شود. دومین صدا رابطه ی انسان را با واقعیت از منظر هفت جنبه یا هفت گناه نشان می دهد. گناهانی چون لغزش به ورطه ی چاپلوسی و ریا یا افتادن به درون ترس ترس از زمان و مکان و... این گناهان هفتگانه دیوارهای خارجی زندان انسان را تشکیل می دهند. صدای سوم باورها را بیان می کند که اگر چه ممکن است جزیی از شخصیت انسان محسوب شود از تبیین کردن هویت او در می ماند. و به همین دلیل میان عقیده و ایمان قلبی و اعمال عادی و روزمره تفاوت وجود دارد. علاوه بر آن این شروط و قیود در حال تعامل حول مرکزی که خدا یا حق است می چرخند و از آنجا که فاصله میان هر کدام از آنها و این مرکز متغییر است « حقیقت » هم نسبی می شود» ( از متن کتاب)

از ویژگی های بارز و درخور ستایش این کتاب علاوه بر مقدمه و توضیحات جامع و کاملی که نویسنده راجع به بلند الحیدری و منظومه ی «گفتگو در سه بعد» گردآوری و ترجمه کرده باید به روانی و شیوایی ترجمه های دکتر عبدالهی اشاره کرد. ترجمه هایی به دور از تکلف و نزدیک به زبان ما اما به حفظ شاعرانگی هر شعر!

نکته ی جالب و در خور یادآوری دیگر در مورد این کتاب این است که دکتر عبدالهی در پایان کتاب مقایسه ای بین بلند الحیدری و مهدی اخوان ثالث انجام داده اند و به نتایج بسیار جالبی رسیده و به مشابهت های عجیب این دو شاعر اشاره کرده اند.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط آزاده در چهارشنبه پانزدهم اسفند 1386 ساعت 14:7 موضوع شعر | لینک ثابت